wersja kontrastowa


22. Polska

 

Dwa słowa o państwie


Polska - w pełnej nazwie: Rzeczpospolita Polska - leży w środkowej Europie, nad Morzem Bałtyckim. Jej sąsiedzi to: Rosja (nienależąca do UE), Litwa, Białoruś (poza UE), Ukraina (również poza UE), Słowacja, Czechy i Niemcy.
Stolicą i największym miastem Polski jest Warszawa. Inne główne miasta to: Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk i Szczecin. Język urzędowy – polski. Domena internetowa - .pl.
Polska przystąpiła do Unii Europejskiej w 2004 roku, wraz z dziewięcioma innymi państwami, głównie z bloku postsocjalistycznego.
Polska jest jednym z większych państw Unii Europejskiej. Powierzchnia 312,7 tys. km2 daje jej szóste miejsce w UE, za Finlandią, a przed Włochami. Również pod względem liczby ludności, która wynosi 38,1 mln, znajduje się na szóstym miejscu, za Hiszpanią, a przed Rumunią, od której ma prawie dwa razy więcej ludności. Natomiast w rankingu zamożności Polska wypada bardzo słabo - plasuje się na dwudziestej czwartej pozycji, wyprzedzając tylko Łotwę, Rumunię i Bułgarię.
Polonia stanowi czwartą co do wielkości diasporę na świecie, po Chińczykach, Rosjanach i Włochach. Liczy ona ok. 20 mln osób, czyli aż jedną trzecią narodu polskiego. Większe procentowo diaspory tworzą tylko Irlandczycy, Żydzi, Ormianie, Albańczycy i Portugalczycy. Połowa Polonii żyje w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (10 mln 600 tys.), a 2 mln w Niemczech; ponadmilionową polską mniejszość mają także Brazylia i Francja.
Ciekawe miejsca w Polsce, które warto odwiedzić, to m.in. zaznaczone na mapie: Słowiński Park Narodowy (nr 1), Malbork (nr 2), Białowieża (nr 3), Kampinoski Park Narodowy (nr 4), Częstochowa (nr 5), Zamość (nr 6) i Wieliczka (nr 7).

Czytamy mapę

Granice Polski

Zaczynamy od północnego zachodu, czyli od górnego lewego rogu mapy. Jesteśmy na Morzu Bałtyckim. Kierujemy się na południe wzdłuż lewej ramki mapy. Docieramy do wybrzeża Niemiec. Idziemy nim na południowy wschód, aż znajdziemy się na granicy z Polską.
Podróż dookoła Polski rozpoczniemy od poznania granicy morskiej. Jesteśmy nad Zalewem Szczecińskim. Stąd wyruszymy w drogę 400-kilometrowym wybrzeżem Bałtyku. Najpierw jednak poszukamy oznaczonych symbolem dwóch wysp, które zamykają Zalew Szczeciński od północy i w ten sposób oddzielają go od Zatoki Pomorskiej. Na wschodzie jest to Wolin, w całości należący do Polski.
Na zachód i nieco na północ od niego, oddzielony wąską cieśniną Świną, leży Uznam, w przeważającej części niemiecki. W obrębie Polski znajduje się 70 km2 tej wyspy, czyli mniej więcej jedna siódma. Granica na Uznamie nie jest pokazana na mapie. Linia graniczna nie została też poprowadzona przez Zalew Szczeciński, należy jednak wiedzieć, że tędy przebiega.
Niedaleko na wschód od granicy natrafiamy na ujście Odry (o d). Ma ono postać estuarium, a Zalew Szczeciński jest jego częścią.
Kierujemy się na północny wschód. Wybrzeże Morza Bałtyckiego jest wyrównane. Największe wygięcie linii brzegowej - poza Zatoką Pomorską z Zalewem Szczecińskim - zauważymy dopiero, gdy dojdziemy do Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego.
Od północy Zatokę Gdańską częściowo zamyka Mierzeja Helska, popularnie nazywana Półwyspem Helskim. Na mapie jest ona zaznaczona linią.
Mijamy Gdańsk (g d). Krok dalej mamy deltę Wisły (w s). Zwróćmy uwagę, że między dwiema zaznaczonymi na mapie odnogami Wisły znajduje się początek Mierzei Wiślanej, oddzielającej Zalew Wiślany od Zatoki Gdańskiej. Przez Zalew i Mierzeję Wiślaną przebiega granica polsko-rosyjska.
Rosja, a dokładnie jej obwód kaliningradzki, sąsiaduje z Polską od północy. Granica biegnie niemal prostą linią na wschód.
Tuż przed zmianą kierunku na południowo-wschodni zmienia się sąsiad. Teraz jest nim Litwa, która graniczy z Polską od północnego wschodu. Granica polsko-litewska jest najkrótszą granicą Polski, zaledwie 100-kilometrową.
Na południe od Litwy leży Białoruś, sąsiadująca z Polską od wschodu. Granicę polsko-białoruską przecina rzeka Narew (n a), która płynie na zachód.
Południowy odcinek granicy z Białorusią wyznacza rzeka Bug (b u), płynąca na północ.
Idziemy wzdłuż dużego, łagodnego zakola Bugu. Kiedy kierunek zmieni się na południowy, zwróćmy uwagę na to, co się dzieje na wschód od rzeki. Zauważymy krętą linię graniczną między Białorusią a Ukrainą. Bug oddziela bowiem Polskę nie tylko od Białorusi, ale także od Ukrainy.
Ukraina jest kolejnym wschodnim sąsiadem Polski. Granica początkowo biegnie Bugiem, a następnie odchodzi od rzeki na południowy zachód.
Kierunek zmienia się na południowy. Wchodzimy w góry Karpaty, rozciągające się po obu stronach granicy.
Wyraźna zmiana kierunku na zachodni zapowiada zmianę sąsiada. Znajdujemy się na pograniczu Polski, Ukrainy i Słowacji, która sąsiaduje z Polską od południa.
Granica polsko-słowacka na całej długości przebiega w Karpatach. Linia graniczna jest kręta.
Południowym sąsiadem Polski są również Czechy, graniczące ze Słowacją od zachodu. Styk granic Polski, Słowacji i Czech najłatwiej znajdziemy, jeśli będziemy uważnie śledzić nadgraniczny pas gór. Zatrzymajmy się nad źródłem Wisły (w s). Krok na zachód – i jesteśmy na pograniczu polsko-słowacko-czeskim.
Granica z Czechami biegnie na północny zachód. Przecina ją rzeka Odra, płynąca w kierunku północnym.
Na zachód od Odry granica przebiega krętą linią w górach Sudetach.
Następuje zmiana kierunku na północny. Znajdujemy się na pograniczu Polski, Czech i Niemiec.
Niemcy sąsiadują z Polską od zachodu. Granica biegnie niemal prosto na północ, najpierw lądem, potem rzeką Odrą, a na ostatnim krótkim odcinku znowu lądem.
Dochodzimy nad Zalew Szczeciński, skąd wyruszyliśmy na wędrówkę wzdłuż granic Polski.