wersja kontrastowa


19. Litwa


Dwa słowa o państwie


Litwa - w pełnej nazwie: Republika Litewska - leży we wschodniej Europie, nad Morzem Bałtyckim. Jej sąsiedzi to: Łotwa, Białoruś (nienależąca do UE), Polska i Rosja (poza UE).
Stolicą i największym miastem Litwy jest Wilno. Inne główne miasta to: Kowno, Kłajpeda, Szawle, Poniewież i Olita. Język urzędowy - litewski. Domena internetowa - .lt.
Litwa przystąpiła do Unii Europejskiej w 2004 roku, wraz z dziewięcioma innymi państwami, głównie z bloku postsocjalistycznego.
Litwa jest niedużym państwem, choć największym spośród krajów bałtyckich. Jej powierzchnia wynosi nieco ponad 65,3 tys. km2, co daje jej siedemnaste miejsce w UE, za Irlandią, a przed Łotwą. Pod względem liczby ludności - 3,6 mln - znajduje się jeszcze dalej, na dwudziestym pierwszym miejscu, również między Irlandią i Łotwą. Dochód na jednego mieszkańca plasuje Litwę na dwudziestej trzeciej pozycji, tuż przed Polską.
Polacy na Litwie są najliczniejszą, 300-tysięczną mniejszością narodową. W okresie międzywojennym stanowili ok. 10 proc. ludności całego kraju; mieszkali głównie w rejonie Kowna i na północ od niego (Kiejdany) oraz na pograniczu z Polską. Ich położenie było trudne - reforma rolna pozbawiła polskich ziemian ich majątków, a polityka władz miała charakter antypolski. Inteligencja masowo opuszczała Litwę. W 1939 roku do Litwy została przyłączona Wileńszczyzna z ponad 300 tys. Polaków. Po II wojnie światowej w ramach repatriacji Litwę opuściło ponad 200 tys. Polaków; pozostali głównie chłopi i mieszkańcy podwileńskich miasteczek. Obecnie najwięcej Polaków mieszka w Wilnie i na Wileńszczyźnie, a nieliczni również na Kowieńszczyźnie. Ich sytuacja nadal jest skomplikowana; między Litwinami a Polakami dochodzi do napięć i nieporozumień.
Ciekawe miejsca na Litwie to m.in. zaznaczone na mapie: Góra Krzyży (nr 1), Rakiszki (nr 2), Połąga (nr 3), Mierzeja Kurońska (nr 4), Kiejdany (nr 5) i Troki (nr 6).

Czytamy mapę

Granice Litwy

Zaczynamy od północnego zachodu, czyli od górnego lewego rogu mapy. Jesteśmy na Morzu Bałtyckim. Przemieszczamy się wzdłuż górnej ramki mapy na wschód, do wybrzeża Łotwy, którym udajemy się na południe. Zatrzymujemy się na granicy łotewsko-litewskiej. To początkowy punkt naszej wyprawy granicami Litwy.
Łotwa – jak już się przekonaliśmy - sąsiaduje z Litwą od północy. Granica biegnie na długim odcinku niemal prosto na wschód. Przecina ją rzeka Windawa (w n), płynąca w kierunku północnym.
Granica wcina się w Łotwę (linię graniczną wyznacza tutaj rzeka Niemenek, niepokazana na mapie), a następnie kieruje się na południowy wschód.
Następuje zwrot na południowy zachód. Znajdujemy się na pograniczu Litwy, Łotwy i Białorusi, która sąsiaduje z Litwą od wschodu i od południa. Granica biegnie dość krętą linią na południowy zachód, początkowo przez obszary pojezierne.
Granicę litewsko-białoruską przecinają dwie rzeki płynące z Białorusi. Na wschodzie jest to Wilia (w l).
Minąwszy ją, zwróćmy uwagę na miejsce, w którym kierunek z południowego zmienia się na zachodni, a zaraz potem na północny. Ten obszar Litwy, zwany ze względu na swój kształt niezbyt elegancko wyrostkiem robaczkowym, zasługuje na wzmiankę, ponieważ stanowi część rejonu solecznickiego, którego przeważającą ludność (80 proc.) stanowią Polacy.
Na południu granicę przecina Niemen (n m), płynący na północ.
Niedaleko na wschód od Niemna kierunek zmienia się na północny. Znajdujemy się na pograniczu Litwy, Białorusi i Polski.
Polska sąsiaduje z Litwą od południowego zachodu. Granica biegnie na północ, a następnie na północny zachód.
W miejscu kolejnego zwrotu na północ jesteśmy na styku granic Litwy, Polski i Rosji, a dokładnie jej obwodu kaliningradzkiego. Rosja sąsiaduje z Litwą od zachodu.
Granicą litewsko-rosyjską udajemy się na północ.
Docieramy nad Niemen, po czym podążamy na zachód, z biegiem rzeki, aż do jej ujścia do Bałtyku. Granica z Rosją biegnie jeszcze dalej na zachód, przez wody Zalewu Kurońskiego i zamykającą ten zalew Mierzeję Kurońską.
Kierujemy się na północ 100-kilometrowym litewskim wybrzeżem Morza Bałtyckiego. Mijamy miasto Kłajpeda (k ł) oraz ciekawe miejsce nr 3, którym jest Połąga.
Niedaleko na północ od Połągi, na granicy litewsko-białoruskiej, kończymy naszą wyprawę.